Grensarbeiders: nieuwe regels

Sinds 15 augustus 2026 geldt een nieuwe regeling voor grensarbeiders die in België werken, maar hier niet verblijven.

Een grensarbeider is een werknemer of zelfstandige die in België werkt, maar in een buurland woont, meer bepaald Nederland, Frankrijk, Luxemburg, Duitsland of het Verenigd Koninkrijk.

Derdelanders kunnen enkel als grensarbeider worden beschouwd als zij in principe dagelijks terugkeren naar hun hoofdverblijfplaats in het aangrenzende land. Om werkgerelateerde redenen mogen zij uitzonderlijk langer in België verblijven, op voorwaarde dat zij uiterlijk binnen de 7 dagen terugkeren naar hun hoofdverblijfplaats.

Derdelanders zijn personen die niet de nationaliteit hebben van een EU-lidstaat, IJsland, Noorwegen, Liechtenstein of Zwitserland.

Voor de administratieve verplichtingen wordt een onderscheid gemaakt tussen 3 categorieën: Unieburgers en gelijkgestelden, derdelanders die in Nederland, Frankrijk, Luxemburg of Duitsland verblijven en derdelanders die in het Verenigd Koninkrijk verblijven.

Is de grensarbeider een onderdaan van een EU-lidstaat, IJsland, Noorwegen, Liechtenstein of Zwitserland? Dan gelden er geen specifieke administratieve verplichtingen.

Op vertoon van een geldige identiteitskaart of een geldig paspoort mag de grensarbeider België in- en uitreizen, zonder dat hiervoor een afzonderlijke aanvraag nodig is.

Vereiste documenten voor tewerkstelling

De werknemer of zelfstandige moet beschikken over een geldige toelating om in België te werken.

Voor een werknemer vraagt de werkgever een arbeidskaart aan (geen gecombineerde vergunning), tenzij de werknemer onder één van de uitzonderingscategorieën valt en op een andere basis toelating heeft om in België te werken (bijvoorbeeld als echtgenoot van een Unieburger).

Er bestaat geen afzonderlijke procedure voor de aanvraag van een arbeidskaart als grensarbeider.

Een zelfstandige moet een beroepskaart aanvragen, tenzij hij hiervan is vrijgesteld.

In- en uitreisrecht

De grensarbeider moet bij de gemeente van de plaats waar hij gewoonlijk in België werkt een in- en uitreisrecht voor meer dan 90 dagen aanvragen. Dit moet gebeuren binnen de 8 dagen na de eerste binnenkomst in België.

De volgende documenten moeten worden voorgelegd:

• een geldig reisdocument

• een geldige verblijfstitel of een geldig verblijfsdocument uit de aangrenzende EU-lidstaat

• een geldige toelating om in België te werken

  • voor een werknemer: een geldige Belgische arbeidskaart of een andere toelating tot arbeid

  • voor een zelfstandige: een geldige Belgische beroepskaart

  • voor een gedetacheerde werknemer: de arbeidskaart, toelating tot arbeid of het bewijs van detachering. Indien van toepassing moet het A1-formulier dat bij de RSZ werd ingediend, worden voorgelegd. Als de duur van de detachering in België niet uit het A1-formulier blijkt, moet deze afzonderlijk worden aangetoond

• de contactgegevens van de grensarbeider

  • een adres in België of een elektronisch adres waarop hij verklaart bereikbaar te zijn; én

  • een adres in de aangrenzende EU-lidstaat waar hij zijn hoofdverblijfplaats heeft en bereikbaar is

• een verklaring op eer dat de grensarbeider zijn hoofdverblijfplaats heeft in de aangrenzende EU-lidstaat

Bijlage 64

Voldoet de grensarbeider aan alle voorwaarden en legt hij de vereiste documenten voor? Dan ontvangt hij een bijlage 64. Dit is het nieuwe document voor grensarbeiders en vervangt de vroegere bijlage 15.

De bijlage 64 is geldig voor de duur van de tewerkstelling en/of de toelating om in België te werken, met een maximale geldigheidsduur van 1 jaar.

De bijlage kan telkens voor maximaal 1 jaar worden vernieuwd. De aanvraag tot vernieuwing moet worden ingediend tussen de 60^ste en de 30^ste dag vóór het einde van de geldigheidsduur van de bijlage 64.

Is de aanvraag onvolledig of voldoet de grensarbeider niet aan de voorwaarden? Dan is de aanvraag onontvankelijk en ontvangt hij een bijlage 65.

Omdat het Verenigd Koninkrijk niet langer tot de EU behoort, geldt voor grensarbeiders met hun hoofdverblijfplaats in het Verenigd Koninkrijk een andere procedure.

Vereiste documenten voor tewerkstelling

De werknemer of zelfstandige moet beschikken over een geldige toelating om in België te werken.

Voor een werknemer vraagt de werkgever een arbeidskaart aan (geen gecombineerde vergunning), tenzij de werknemer onder één van de uitzonderingscategorieën valt en op een andere basis toelating heeft om in België te werken (bijvoorbeeld als echtgenoot van een Unieburger).

Er bestaat geen afzonderlijke procedure voor de aanvraag van een arbeidskaart als grensarbeider.

Een zelfstandige moet een beroepskaart aanvragen, tenzij hij hiervan is vrijgesteld.

In- en uitreisrecht

Om België voor een periode van meer dan 90 dagen in en uit te kunnen reizen, moet de grensarbeider een visum D aanvragen bij de Belgische ambassade in het Verenigd Koninkrijk.

De volgende documenten moeten worden voorgelegd:

• een geldig reisdocument

• indien de grensarbeider geen onderdaan is van het Verenigd Koninkrijk: een geldige verblijfstitel of een geldig verblijfsdocument afgegeven door het Verenigd Koninkrijk

• een geldige toelating om in België te werken

  • voor een werknemer: een geldige Belgische arbeidskaart of een andere toelating tot arbeid

  • voor een zelfstandige: een geldige Belgische beroepskaart

  • voor een gedetacheerde werknemer: de arbeidskaart of toelating tot arbeid. Als de duur van de detachering in België niet uit de voorgelegde documenten blijkt, moet deze afzonderlijk worden aangetoond

• de contactgegevens van de grensarbeider

  • een adres in België of een elektronisch adres waarop hij verklaart bereikbaar te zijn; én

  • een adres in het Verenigd Koninkrijk waar hij zijn hoofdverblijfplaats heeft en bereikbaar is

• een verklaring op eer dat de grensarbeider zijn hoofdverblijfplaats heeft in het Verenigd Koninkrijk

• een uittreksel uit het strafregister of een gelijkwaardig document, en indien nodig een gelegaliseerde vertaling ervan. Het document moet zijn afgegeven in het land van oorsprong en/of het land waar de derdelander gedurende de 6 maanden vóór de aanvraag heeft verbleven en mag niet ouder zijn dan 6 maanden

Visum D

Voldoet de grensarbeider aan alle voorwaarden en legt hij de vereiste documenten voor? Dan ontvangt hij een visum D (lang verblijf zonder verblijfsrecht). De bijlage 15 wordt niet langer gebruikt.

Het visum is geldig voor de duur van de tewerkstelling en/of de toelating om in België te werken, met een maximale geldigheidsduur van 1 jaar.

Het visum kan telkens voor maximaal 1 jaar worden vernieuwd. De aanvraag tot vernieuwing moet worden ingediend tussen de 60^ste en de 30^ste dag vóór het einde van de geldigheidsduur van het visum.

Werk je met grensarbeiders? Breng je werknemers dan op de hoogte van de gewijzigde regelgeving.

Grensarbeiders die momenteel in het bezit zijn van een bijlage 15, moeten uiterlijk op 15 augustus 2027 aan de nieuwe regelgeving voldoen.

Voor grensarbeiders met hun hoofdverblijfplaats in het Verenigd Koninkrijk beveelt de Dienst Vreemdelingenzaken aan om zo snel mogelijk een aanvraag voor een visum D in te dienen bij de Belgische ambassade in het Verenigd Koninkrijk.

Houd ook steeds de einddatum van de bijlage 64 of het visum D in de gaten en spoor je werknemers aan om tijdig een aanvraag tot vernieuwing in te dienen, rekening houdend met de bovenstaande termijnen.

Opgelet! De bovenstaande wijzigingen hebben geen invloed op het fiscaal en sociaal statuut van grensarbeiders.

_{Bron: Koninklijk besluit van 19 juli 2026 tot wijziging van het koninklijk besluit van 8 oktober 1981 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat betreft grensarbeiders, BS 14 augustus 2026.}