Nieuw familiekrediet: 5 extra verlofdagen bij geboorte

Werknemers, zelfstandigen en ambtenaren krijgen een nieuw recht op familiekrediet bij de geboorte van een kind. Het gaat om 5 bijkomende verlofdagen per kind, bovenop bestaande verlofstelsels zoals het geboorte- en moederschapsverlof.

Hieronder lichten we deze maatregel verder toe. Opgelet: de info is gebaseerd op een ontwerptekst en geldt dus onder voorbehoud van publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Het familiekrediet geeft recht op 5 verlofdagen per kind, die naar keuze van de rechthebbende aaneensluitend of gespreid opgenomen kunnen worden binnen de 12 maanden vanaf de dag van de geboorte van het kind.

Bij een meerling gaat het om een recht per geboren kind; bij de geboorte van een tweeling gaat het dus om 10 verlofdagen.

Ook bij de geboorte van een levenloos kind is dit recht van toepassing op voorwaarde dat de zwangerschap minstens 180 dagen heeft geduurd.

Het recht op familiekrediet komt toe aan de ouders die een wettelijke afstammingsband hebben met het kind.

Wanneer meerdere rechthebbenden voor eenzelfde kind het recht op familiekrediet openen, komt het recht toe aan de vader of de meeouder. Indien de vader of meeouder verzaakt aan de uitoefening van dit recht, wordt het recht overgedragen aan de moeder. Het recht op familiekrediet voor een bepaald kind kan m.a.w. maar worden opgenomen door één rechthebbende.

Heeft het kind alleen een wettelijke afstammingsband met de moeder, dan kunnen de volgende personen gelijkgesteld worden met een ouder:

• degene die wettelijk samenwoont met de moeder en bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft; of

• degene die sedert een onafgebroken periode van 3 jaar voorafgaand aan de geboorte op permanente en affectieve wijze samenwoont met de persoon ten aanzien van wie de afstamming vaststaat en bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft.

De samenwoning en hoofdverblijfplaats worden aangetoond met een uittreksel uit het bevolkingsregister. Voor wettelijke of feitelijke samenwoners gelden daarnaast voorwaarden inzake bloedverwantschap.

Wie al een deel van het familiekrediet heeft opgenomen en vervolgens van sociaal statuut verandert, bijvoorbeeld van werknemer naar ambtenaar, behoudt het recht op de resterende dagen.

Kan een rechthebbende het resterende familiekrediet niet meer opnemen, bijvoorbeeld door langdurige ziekte, dan kan het saldo onder bepaalde voorwaarden overgaan naar de andere rechthebbende.

Voor deeltijdse werknemers en voltijdse werknemers met een afwijkende werkweek kunnen nog bijzondere regels worden vastgelegd bij koninklijk besluit.

Tijdens het familiekrediet ontvangt de werknemer een uitkering. Het bedrag daarvan moet nog bij koninklijk besluit worden vastgelegd.

De werknemer die gebruik wenst te maken van het recht op familiekrediet, moet zijn werkgever hierover vooraf inlichten.

Uiterlijk bij de aanvraag bezorgt hij een verklaring op eer waarin hij bevestigt dat hij de enige rechthebbende is. Bij overdracht van het recht tussen ouders is een door beide ouders ondertekende verklaring vereist.

Een werknemer die familiekrediet opneemt, geniet een bijzondere ontslagbescherming.

De werkgever mag de arbeidsovereenkomst niet beëindigen om redenen die verband houden met het familiekrediet. De beschermingsperiode start vanaf de kennisgeving aan de werkgever (en uiterlijk vanaf de eerste dag van het familiekrediet) en eindigt 13 maanden te rekenen vanaf de dag van de bevalling.

Bij ontslag tijdens deze periode moet de werkgever kunnen aantonen dat het ontslag geen verband houdt met het familiekrediet. Op verzoek van de werknemer moeten de ontslagredenen schriftelijk worden meegedeeld.

Wanneer niet kan worden aangetoond dat de ontslagredenen geen verband houden met het familiekrediet of bij gebrek aan een motivering, kan de werkgever een forfaitaire vergoeding van 6 maanden brutoloon verschuldigd zijn, bovenop de gewone verbrekingsvergoeding. Deze vergoeding kan niet worden gecumuleerd met andere bijzondere ontslagbeschermingsvergoedingen.

Ook bepaalde handelingen die pas na de beschermingsperiode tot een ontslag leiden, kunnen onder de bescherming vallen als ze tijdens de beschermingsperiode werden voorbereid. Dat geldt in ieder geval voor het nemen van de ontslagbeslissing.

Wanneer een arbeidsovereenkomst voor tijdelijke arbeid of een arbeidsovereenkomst van bepaalde duur niet wordt hernieuwd, wordt vermoed dat deze beslissing verband houdt met de geboorte van het kind (waarvoor de werknemer familiekrediet kan opnemen).

De werknemer kan de werkgever verzoeken om de redenen voor de niet-hernieuwing schriftelijk mee te delen. Het is vervolgens aan de werkgever om aan te tonen dat de beslissing om de arbeidsovereenkomst niet te hernieuwen geen verband houdt met de geboorte van het kind.

Indien de werkgever dit niet kan aantonen, geen reden voor de niet-hernieuwing opgeeft, of wanneer blijkt dat de aangehaalde reden wel verband houdt met de geboorte, is de werkgever een forfaitaire vergoeding gelijk aan 3 maanden brutoloon verschuldigd.

Heeft de werkgever de arbeidsovereenkomst opgezegd, dan wordt de opzeggingstermijn geschorst tijdens het familiekrediet. De termijn loopt verder zodra de werknemer terug aan het werk gaat.

Een werkgever, zijn aangestelde of lasthebber riskeert een sanctie van niveau 2 wanneer:

• het familiekrediet niet wordt toegekend aan een werknemer die er recht op heeft; of

• de duur of voorwaarden ervan niet worden nageleefd.

De geldboete wordt vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers.

De wet treedt in werking tien dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad en is van toepassing op geboorten vanaf 1 januari 2026.

Voor geboorten tussen 1 januari 2026 en de dag vóór de inwerkingtreding geldt een overgangsregeling. De termijn van twaalf maanden om het familiekrediet op te nemen, begint voor deze gevallen pas te lopen vanaf de inwerkingtreding van de wet.

Bron: Voorontwerp van wet tot invoering van een familiekrediet voor werknemers, ambtenaren en zelfstandigen.