19/11/2026

Medische overmacht: hoe grondig moet een werkgever aangepast werk onderzoeken?

Wanneer een werknemer definitief ongeschikt wordt verklaard voor het overeengekomen werk en vraagt om aangepast of ander werk te onderzoeken, kan een werkgever niet zonder meer overgaan tot beëindiging wegens medische overmacht.

De werkgever moet eerst ernstig onderzoeken of aangepast of ander werk mogelijk is.

Een vonnis van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen, van 8 september 2026 illustreert hoe belangrijk een concreet onderzoek, overleg met de werknemer en een goed onderbouwd gemotiveerd verslag daarbij zijn.

1. Wat waren de feiten?

De werkneemster was sinds oktober 2007 als telefoniste in dienst. In de loop van haar tewerkstelling kende zij verschillende periodes van arbeidsongeschiktheid.

In 2024 werd de bijzondere procedure medische overmacht opgestart. De preventieadviseur-arbeidsarts stelde vast dat de werkneemster definitief ongeschikt was om het overeengekomen werk uit te voeren. Tegen die beslissing werd geen beroep ingesteld.

De werkneemster had tijdens het medisch onderzoek wel gevraagd om de mogelijkheden voor aangepast werk te onderzoeken.

De preventieadviseur-arbeidsarts bepaalde daarbij als voorwaarde en modaliteit:
"thuiswerk zonder verplaatsingen naar het kantoor".

De werkgever moest bijgevolg nagaan of het mogelijk was de betrokken functie volledig via telewerk te laten uitvoeren.

De werkgever onderzocht daarop de organisatorische en technische haalbaarheid van 100% telewerk. Daarbij werd onder meer gezocht naar oplossingen voor technische interventies bij de werkneemster thuis. Ook werd geprobeerd om met de werkneemster in overleg te gaan over de verschillende praktische knelpunten.

Uiteindelijk stelde de werkgever een gemotiveerd verslag op waarin werd uiteengezet waarom geen re-integratieplan kon worden aangeboden. Op 30 augustus 2024 werd de arbeidsovereenkomst wegens medische overmacht beëindigd.

2. Over welke juridische vragen moest de rechtbank zich buigen?

De werkneemster betwistte de beëindiging en vorderde onder meer een verbrekingsvergoeding van € 50.600,35 bruto. Daarnaast vorderde zij een forfaitaire schadevergoeding wegens discriminatie van € 22.298,45 bruto.

De rechtbank moest voornamelijk beoordelen:

  1. Of aan de voorwaarden van artikel 34 van de Arbeidsovereenkomstenwet voor medische overmacht was voldaan

  2. Of de werkgever de mogelijkheden voor aangepast of ander werk voldoende ernstig en concreet had onderzocht

  3. Of het gemotiveerd verslag voldoende onderbouwde waarom geen re-integratieplan kon worden opgesteld

  4. Of er voldoende elementen waren om een vermoeden van discriminatie aan te nemen

3. Wat besliste de arbeidsrechtbank?

De rechtbank bevestigde dat de voorwaarden voor een rechtsgeldige beëindiging wegens medische overmacht vervuld waren.

Een eerste belangrijk gegeven was dat de preventieadviseur-arbeidsarts definitief had vastgesteld dat de werkneemster het overeengekomen werk niet meer kon uitvoeren. Tegen deze beslissing was geen beroep ingesteld.

Omdat zij had gevraagd om aangepast werk te onderzoeken, moest de werkgever vervolgens overeenkomstig de Codex over het welzijn op het werk onderzoeken welke concrete mogelijkheden bestonden.

Het onderzoek mag geen papieren oefening zijn

Voor de rechtbank had de werkgever dat onderzoek in deze zaak voldoende ernstig uitgevoerd.

De werkgever had onderzocht hoe 100% telewerk binnen de onderneming georganiseerd kon worden en had zelfs met een externe IT-dienstverlener gezocht naar oplossingen voor technische ondersteuning en eventuele herstellingen bij de werkneemster thuis.

Daarnaast werden verschillende concrete organisatorische problemen onderzocht. In het gemotiveerd verslag werd uitgebreid uiteengezet waarom uitsluitend thuiswerk binnen de concrete functie en organisatie volgens de werkgever niet werkbaar was.

Ook de werknemer heeft een medewerkingsplicht

Opvallend is dat de rechtbank eveneens aandacht besteedde aan de houding van de werkneemster.

De werkgever had geprobeerd met haar in overleg te gaan en had haar verschillende keren uitgenodigd om te reageren op de vastgestelde knelpunten. Een inhoudelijke reactie bleef uiteindelijk uit.

De rechtbank verwees daarom naar artikel I.4-78 van de Codex over het welzijn op het werk, dat bepaalt dat werkgever en werknemer moeten meewerken aan het vlotte verloop van het re-integratietraject om de slaagkansen ervan te bevorderen.

Volgens de rechtbank had de werkneemster haar medewerkingsplicht in deze zaak onvoldoende ingevuld.

Een voldoende gemotiveerd verslag

De werkgever had uiteindelijk een gemotiveerd verslag opgesteld waarin de onderzochte mogelijkheden en de redenen waarom aangepast werk niet mogelijk was, uitvoerig werden uiteengezet.

Volgens de rechtbank voldeed dat verslag aan de wettelijke vereisten. Het maakte voldoende duidelijk waarom het gevraagde aangepaste werk met uitsluitend telewerk technisch of objectief onmogelijk was of om gegronde redenen redelijkerwijze niet kon worden geëist. Bovendien bleek uit het dossier dat de mogelijkheden tot aanpassing van de werkpost en tot aangepast of ander werk ernstig waren overwogen.

De werkgever kon bijgevolg rechtsgeldig overgaan tot beëindiging wegens medische overmacht. De gevorderde verbrekingsvergoeding werd afgewezen.

En wat met de discriminatievordering?

Ook de gevorderde forfaitaire discriminatievergoeding werd afgewezen.

De werkneemster verwees wel naar de Antidiscriminatiewet, maar volgens de rechtbank voerde zij geen feiten aan die het bestaan van discriminatie op grond van een beschermd criterium konden doen vermoeden. Daardoor werd de bijzondere verschuiving van de bewijslast niet geactiveerd.

Dit onderdeel van de vordering werd bijgevolg eveneens ongegrond verklaard.

4. Wat betekent deze uitspraak voor werkgevers?

Voor werkgevers is het vooral belangrijk dat het gemotiveerd verslag geen loutere formaliteit mag zijn. Wanneer de werknemer vraagt om aangepast of ander werk te onderzoeken, moet daadwerkelijk worden nagegaan welke mogelijkheden er binnen de onderneming bestaan en waarom bepaalde oplossingen al dan niet haalbaar zijn.

De werkgever doet er daarbij goed aan om:

  • Te vertrekken van de concrete voorwaarden en modaliteiten die de preventieadviseur-arbeidsarts heeft bepaald

  • De mogelijkheden tot aanpassing van de werkpost en tot aangepast of ander werk individueel te onderzoeken

  • Het gevoerde onderzoek goed te documenteren, bijvoorbeeld via interne besprekingen, technisch advies of overleg met externe dienstverleners

  • De werknemer daadwerkelijk bij het onderzoek te betrekken en uitnodigingen tot overleg en reacties te bewaren

  • In het gemotiveerd verslag concreet uiteen te zetten waarom een bepaalde oplossing technisch of objectief onmogelijk is of om gegronde redenen redelijkerwijze niet kan worden geëist

Deze zaak toont bovendien dat het re-integratieonderzoek een wisselwerking tussen werkgever en werknemer veronderstelt. De rechtbank hield uitdrukkelijk rekening met het feit dat de werkgever meermaals om de reactie van de werkneemster had gevraagd, terwijl een inhoudelijke reactie uitbleef.

Tot slot blijft het belangrijk om ook de antidiscriminatieregels en het recht op redelijke aanpassingen voor ogen te houden wanneer de gezondheidstoestand van de werknemer mogelijk als een handicap kan worden beschouwd. Dat de procedure medische overmacht correct wordt gevolgd, betekent niet automatisch dat iedere mogelijke discussie over discriminatie uitgesloten is.

Kortom: een goed gemotiveerd verslag begint niet bij het schrijven van het verslag zelf. De werkgever moet vooraf een ernstig, individueel en aantoonbaar onderzoek voeren naar de mogelijkheden voor aangepast of ander werk en hierover overleg plegen met de werknemer.

Bron: Arbeidsrechtbank Antwerpen (afd. Mechelen) 8 september 2026 en Nieuws | Arbeidsrechtbank Antwerpen

TIP!

Opleiding: Ziekteverzuim en re-integratie in beweging

Gerelateerde artikels

19/11/2026
Toekenning ecocheques in november 2026
In november 2026 boeken onze diensten ecocheques voor werknemers uit verschillende sectoren, waaronder het garagebedrijf, de horeca en de verzekeringssector. Het bedrag varieert naargelang de sector en bedraagt 125 of 250 euro per werknemer, tenzij je voor een alternatieve besteding hebt gekozen.
Lees meer
Lees meer
19/11/2026
Medische overmacht: hoe grondig moet een werkgever aangepast werk onderzoeken?
Wanneer een werknemer definitief ongeschikt is voor het overeengekomen werk en aangepast werk vraagt, moet je de mogelijkheden hiervoor grondig onderzoeken. Een recent vonnis bevestigt het belang van een concreet onderzoek, overleg met de werknemer en een goed onderbouwd gemotiveerd verslag.
Lees meer
Lees meer
19/11/2026
Vrijstelling doorstorting bedrijfsvoorheffing voor wetenschappelijk onderzoek
Stel je werknemers met een specifiek diploma tewerk in onderzoeks- of ontwikkelingsprojecten? Dan kan je onder bepaalde voorwaarden genieten van een vrijstelling van doorstorting van 80% van de bedrijfsvoorheffing. We overlopen de voorwaarden, de verplichte aanmelding bij Belspo en de wijzigingen vanaf 2027.
Lees meer
Lees meer