Arbeidsmigratie in Vlaanderen: wijzigingen vanaf 1 januari 2026

Buitenlandse werknemers, die geen onderdaan zijn van de Europese Unie, kunnen niet zomaar werken in België. De werknemer moet toelating krijgen om in België te werken én te verblijven. Sedert 1 januari 2026 gelden er nieuwe regels voor derdelanders die in Vlaanderen komen werken. Deze nieuwe regels zijn van toepassing op aanvragen vanaf 1 januari 2026.

Hieronder kan je een overzicht terugvinden van de belangrijkste wijzigingen:

Categorie ‘hooggeschoolden’
Voor hooggeschoolden wordt verduidelijkt dat zij ook effectief een hooggekwalificeerde functie moeten uitoefenen.

Daarnaast moet de arbeidsovereenkomst bepaalde verplichte vermeldingen bevatten, namelijk:

• de persoonlijke gegevens van de werkgever en werknemer;
• de duur en de plaats van tewerkstelling;
• het loon;
• het nummer en de naam van het paritair comité;
• de functie van de werknemer en de functieclassificatie.

Indien de Dienst Economische Migratie twijfelt aan de echtheid van het diploma, kunnen zij bijkomende bewijzen opvragen.

Categorie ‘middengeschoolden’
Eerder informeerden we je al dat er sedert 1 januari 2026 ook een nieuwe lijst van knelpuntberoepen in werking is getreden. Deze lijst bevat middengeschoolde beroepen. Voor deze beroepen geldt er een vrijstelling van arbeidsmarktonderzoek bij de aanvraag van een gecombineerde vergunning in Vlaanderen.

Bij het opstellen van een nieuwe lijst van knelpuntberoepen, d.w.z. beroepen met een structureel tekort op de arbeidsmarkt, moet de minister voortaan rekening houden met:

• het aantal openstaande vacatures op de arbeidsmarkt;
• de oorzaak en de duurtijd van het tekort; én
• de beschikbare arbeidsreserves.

Daarnaast kan de minister ook rekening houden met:

• het aanbod van beroepsopleidingen en de geografische spreiding van de tekorten;
• indicaties dat een sector meer dan gemiddeld onderhevig is aan misbruiken;
• indicaties dat buitenlandse arbeidskrachten niet kunnen voldoen aan essentiële vereisten voor de uitoefening van of voor de toegang tot het beroep.

Categorie ‘overige’
Daarnaast zijn er ook wijzigingen aan de categorie ‘overige’. Voor deze categorie van werknemers kan een aanvraag worden ingediend met arbeidsmarktonderzoek, onder de volgende voorwaarden:

• de functie wordt vermeld op de knelpuntberoepenlijst die de VDAB jaarlijks in februari publiceert (≠ lijst knelpuntberoepen voor middengeschoolden);
• de functie vereist een kwalificatie van niveau 3 of niveau 4 (voorheen ook niveau 2);
• de vacature voor de arbeidsplaats is gepubliceerd op de platformen van de VDAB en EURES, gedurende een aaneensluitende periode van minstens 9 weken in de periode van 4 maanden onmiddellijk voorafgaand aan de aanvraag.

Uit de tweede voorwaarde zijn dus de laaggeschoolde functies geschrapt. Voor deze functies is er geen arbeidsmigratie meer mogelijk.
Reeds toegelaten arbeid vóór 1 januari 2026 in dit kwalificatieniveau blijft wel geldig en kan ook nog worden vernieuwd voor zover het gaat om dezelfde functie bij dezelfde werkgever.

De werkgever moet niet langer een actieve bemiddeling aanvragen aan de VDAB. Indien er echter een bemiddeling door de VDAB gebeurt, moet de werkgever wel actief meewerken.
Bij de beoordeling van het arbeidsmarktonderzoek wordt sedert 1 januari 2026 vermoed dat er een geschikte kandidaat aanwezig is, in de volgende situaties:

• de lokale spanningsindicator voor de functie in kwestie is tijdens de volledige periode van 4 maanden die onmiddellijk voorafgaan aan de aanvraag van toelating tot arbeid, groter of gelijk aan 12;
• in de vacature staan de gevraagde kwalificaties niet in verhouding tot de uit te voeren functie; of
• de werkgever verleent tijdens de vacature geen medewerking bij de bemiddeling door VDAB.

Er wordt ook verduidelijkt dat kwalificatiebewijzen van de werknemer én bewijs van vergeefse aanwervingsinspanningen door de werkgever (inclusief opleidingen) moeten worden voorgelegd.

Categorie ‘seizoensarbeiders’
Seizoensarbeiders vallen niet langer onder de categorie ‘overige’. Voor zover zij tijdelijk (maximaal 5 maanden per periode van 12 maanden) een knelpuntberoep uitoefenen in de sectoren landbouw, tuinbouw of horeca, is er voortaan geen individuele arbeidsmarkttoets meer noodzakelijk.

De minister kan bepaalde functies uitsluiten wanneer er geen ernstig tekort is.

Wijziging facultatieve weigeringsgronden
Het nieuwe besluit voorziet ook in een uitbreiding om een toelating tot arbeid in te trekken of te weigeren.

De mogelijkheid om aanvragen te weigeren of in te trekken van werkgevers, gastentiteiten en bestuurders tegen wie bepaalde sancties werden uitgesproken of die bij de aanvraag onjuiste, vervalste of onrechtmatig verkregen gegevens, verklaringen of onrechtmatig verrichte aanpassingen hebben gebruikt, wordt verruimd van 1 naar 3 jaar voorafgaand aan de aanvraag. Er wordt voortaan ook rekening gehouden met sancties tegen bestuurders.

Er wordt eveneens een nieuwe weigeringsgrond ingevoerd; wanneer het personeelsbestand voor meer dan 80% bestaat uit buitenlandse werknemers met een toelating van bepaalde duur.

Vlaamse retributie
Voor aanvragen voor een gecombineerde vergunning zal er in de loop van 2026 een Vlaamse retributie worden ingevoerd. Aanvragen voor arbeidskaarten worden hiervan vrijgesteld.

Aanvragen waarvoor de retributie niet of niet volledig wordt betaald, zullen – na een herstelperiode van 15 dagen – zonder gevolg worden verklaard.

Voor aanvragen voor een gecombineerde vergunning zullen dan 2 restitutiebetalingen moeten gebeuren; één voor de behandeling door het Vlaams Gewest en één voor de behandeling door de Dienst Vreemdelingenzaken.

Het bedrag en de datum van inwerkingtreding van de Vlaamse retributie moet nog worden vastgesteld door een Ministerieel Besluit. In de beleidsnota van minister Demir was er sprake van een bedrag van € 200, dat jaarlijks zal worden geïndexeerd.

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 28 november 2025 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 7 december 2018 houdende uitvoering van de wet van 30 april 1999 betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers, BS 19 december 2025.