Wetsontwerp hervorming vrijwillige overuren ingediend in de Kamer

Op 10 februari 2026 werd het wetsontwerp houdende wijzigingen met betrekking tot de regeling van de vrijwillige overuren en van het Sociaal Strafwetboek, dat tot doel heeft het huidige stelsel van vrijwillige overuren grondig te herstructureren en te vereenvoudigen, ingediend in de Kamer.

Hieronder vinden jullie een bespreking van het nieuwe, structurele regime. Opgelet: deze info is gebaseerd op ontwerpteksten en geldt onder voorbehoud van publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Huidig wettelijk kader
Momenteel kennen we 2 systemen:

1.  Gewone vrijwillige overuren
Er bestaat een wettelijk basiscontingent van 100 vrijwillige overuren per kalenderjaar. Voor werkgevers en werknemers die onder het toepassingsgebied van de cao nr. 129 betreffende de vrijwillige overuren vallen, werd het quotum echter op 120 uren per jaar gebracht. Een sectorale cao kan dit quotum nog verder verhogen. Dit gebeurde o.m. in PC 302 voor de horeca, waar het basiscontingent werd verhoogd tot 360 vrijwillige overuren op voorwaarde dat er gebruik wordt gemaakt van het geregistreerd kassasysteem.

Kenmerken van de gewone vrijwillige overuren:

• doen geen recht op inhaalrust ontstaan;
• geven aanleiding tot overloon;
• onderworpen aan sociale zekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing;
• moeten worden meegerekend voor de interne grens, met uitzondering van de eerste 25 vrijwillige overuren (eventueel verhoogd tot 60 uren via een sectorale cao).

2.  Relance-uren
Bovenop het basiscontingent kunnen tevens 120 bijkomende relance-uren worden gepresteerd.

Kenmerken van de relance-uren:

• doen geen recht op inhaalrust ontstaan;
• geen overloontoeslag verschuldigd;
• vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing (dus bruto = netto);
• tellen niet mee voor de interne grens.

Deze maatregel geldt tot en met 31 maart 2026.

Nieuwe regeling
Vanaf 1 april 2026 wordt een nieuw, ééngemaakt en structureel regime van vrijwillige overuren ingevoerd, met de volgende kernpunten:

1.  360 vrijwillige overuren per jaar voor alle sectoren
Werknemers kunnen per kalenderjaar tot 360 uren vrijwillige overuren presteren zonder voorafgaande motivering of verplichte inhaalrust.

Een verhoging van dit wettelijk contingent van 360 vrijwillige uren via sectorale cao zal niet meer mogelijk zijn.

2.  Gunstig tarief voor 240 uren
Van deze 360 uren zullen 240 uren vrijgesteld zijn van sociale zekerheidsbijdragen en belastingen (dus bruto = netto).

Bovendien is er geen overloontoeslag verschuldigd voor deze 240 uren.

Echter, indien een werknemer in de periode van 1 januari 2026 tot en met 31 maart 2026 reeds relance-uren presteerde, dan zullen deze in mindering worden gebracht van dit quotum van 240 voordelige uren.

Specifiek in PC 302 voor de horeca zal het contingent van 360 vrijwillige overuren worden opgetrokken tot 450 vrijwillige overuren. Voor 360 van deze 450 vrijwillige overuren zal geen overloontoeslag verschuldigd zijn. Bovendien zullen deze 360 uren ook vrijgesteld zijn van sociale zekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing.

3.  Uitsluiting uit de interne grens
De vrijwillige overuren zullen niet meegerekend worden voor de interne grens.

4.  Schriftelijk akkoord en langere geldigheidsduur
De uitvoering van vrijwillige overuren blijft gebonden aan een voorafgaand schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer.

Dit akkoord wordt voortaan geldig voor 1 jaar en wordt stilzwijgend verlengd voor een bijkomende periode van 1 jaar, wat administratieve vereenvoudiging brengt ten opzichte van de huidige zesmaandelijkse hernieuwing.

Het akkoord kan op elk moment eenzijdig worden opgezegd door de werkgever of de werknemer. Dit is mogelijk op papier of via elektronische weg mits naleving van een opzeggingstermijn van 1 maand, die ingaat op de dag na de opzegging. Dat wil zeggen de dag na de verzending of overhandiging van de opzegging. Uiteraard kan het akkoord ook te allen tijde in onderling overleg tussen beide partijen worden beëindigd.

Het akkoord van de werknemer dat vóór 1 april 2026 werd gegeven om vrijwillige overuren te presteren voor een periode die afloopt na die datum, blijft geldig als akkoord om vrijwillige overuren te presteren onder de regels die gelden van die datum, tot het verstrijken van de geldigheidsduur ervan.

5.  Doelgroep
Vanaf 1 april 2026 wordt de mogelijkheid voor deeltijdse werknemers om vrijwillige overuren te presteren (d.w.z. de voltijdse arbeidsduurgrenzen te overschrijden) aanzienlijk beperkt.

Vanaf die datum kan dit immers enkel nog indien de volgende voorwaarden cumulatief vervuld zijn:

• er is een tijdelijke toename van werk;
• de werknemer is reeds minstens 3 jaar tewerkgesteld met een deeltijdse arbeidsovereenkomst.

De nieuwe voorwaarden gelden niet voor deeltijdse werknemers die op 1 april 2026 reeds gebonden zijn door een lopend schriftelijk akkoord inzake vrijwillige overuren. Bestaat er op die datum een geldig akkoord, dan blijft dit verder lopen volgens de gemaakte afspraken.
Hiermee wil de wetgever tegemoetkomen aan de gerechtvaardigde verwachtingen van deeltijdse werknemers en werkgevers die het systeem reeds toepasten.

Deeltijdse arbeidsprestaties in het kader van loopbaanonderbreking (zoals tijdskrediet of thematische verloven) worden voortaan uitdrukkelijk uitgesloten van het systeem van vrijwillige overuren.

Dit principe werd in de praktijk reeds toegepast en wordt nu wettelijk verankerd.

6.  Jaarlijkse rapportering door de RSZ
Werkgevers zullen de vrijwillige overuren, die worden uitbetaald onder het gunstig regime (dus vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing), voortaan via de DmfA moeten aangeven bij de RSZ.
Deze aangifte laat de RSZ toe om haar opdracht uit te voeren om jaarlijks, uiterlijk op 31 maart, aan de ministers van Werk, Sociale Zaken en Financiën een verslag te bezorgen over het gebruik van de vrijwillige overuren in het voorgaande kalenderjaar.

Inwerkingtreding
De voorziene datum van inwerkingtreding van deze aangepaste regeling is 1 april 2026

Bron: Wetsontwerp houdende wijzigingen met betrekking tot de regeling van de vrijwillige overuren en van het Sociaal Strafwetboek, Kamer 56/1333.