Onrust Midden-Oosten: tijdelijke werkloosheid overmacht?

Naar aanleiding van de oorlog in Iran, heeft de RVA geïnformeerd hoe het aanvragen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zal behandelen voor werknemers die “vastzitten” in het buitenland.

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht
Volgens de RVA kan tijdelijke werkloosheid wegens overmacht enkel worden ingeroepen wanneer cumulatief aan de volgende voorwaarden is voldaan:

• een plotse en onvoorzienbare gebeurtenis;
• buiten de wil van de werkgever en werknemer;
• die de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tijdelijk volledig onmogelijk maakt.

In de praktijk is vooral de voorwaarde van de “plotse en onvoorzienbare gebeurtenis” doorslaggevend. Wanneer een situatie niet als onvoorzienbaar kan worden beschouwd, kan geen beroep worden gedaan op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Werknemers die zich in Iran bevinden
Voor werknemers die vastzitten in Iran, kan er geen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden aangevraagd. Voor Iran geldt er namelijk al sinds geruime tijd een negatief reisadvies. De situatie voldoet dus niet aan het onvoorzienbaar en onvermijdelijk karakter van overmacht.

Werknemers die vastzitten in (luchthavens) van andere landen
Werknemers die door de sluiting of de beperking van het luchtverkeer vastzitten in (luchthavens van) andere landen, bijvoorbeeld in Dubai of Israël, én hun arbeidsovereenkomst daardoor niet kunnen uitvoeren, kunnen in principe wel beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Dit geldt zowel voor werknemers die zich daar om privéredenen bevinden als voor werknemers die daar om professionele redenen verblijven.

Voor werknemers die voor een langere periode vastzitten in het buitenland en die beroep wensen te doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, moet de werkgever bij de aanvraag volgende bewijsstukken voegen:

• het bewijs dat de werknemer effectief in het buitenland verblijft (voorleggen van reisdocumenten);
• het bewijs van de vertrek- en de retourvlucht;
• het bewijs dat de retourvlucht geannuleerd is;
• een verklaring op eer dat de werknemer onmogelijk via een ander vervoermiddel of een andere vlucht kan terugkeren. Hieraan is niet voldaan indien de terugkeer enkel bemoeilijkt wordt, maar redelijkerwijze niet onmogelijk is.

Gaat het om werknemers die omwille van professionele redenen in het buitenland verblijven, moeten bijkomend de volgende bewijsstukken worden toegevoegd:

• een attest van de werkgever dat het gaat om een professionele verplaatsing;
• een verklaring op eer van de werknemer dat hij in het buitenland niet meer kan verder werken en ook geen vervangingswerk kan verrichten (bijvoorbeeld telewerk);
• een verklaring op eer van de werknemer dat hij geen loon ontvangt van de werkgever.

Vertrek na 28 februari 2026
Voor werknemers die na 28 februari 2026 zijn vertrokken naar geïmpacteerde gebieden, kan er geen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden aangevraagd. Ook hier ontbreekt het onvoorzienbaar en onvermijdelijk karakter dat vereist is om overmacht te kunnen inroepen.

Bron: www.rva.be.