:focal())
Het Hof van Cassatie sprak op 12 oktober 2026 drie belangrijke arresten uit over de cumulatie van verschillende beschermingsvergoedingen bij ontslag.
Het Hof bevestigt dat verschillende vergoedingen in principe niet kunnen worden gecumuleerd wanneer ze dezelfde schade vergoeden. Een absoluut cumulatieverbod geldt echter niet.
Wat betekent dit concreet voor jou als werkgever?
Wanneer een werkgever een werknemer ontslaat, kan hij onder bepaalde omstandigheden naast de gewone opzeggingsvergoeding ook een bijkomende schade- of beschermingsvergoeding verschuldigd zijn.
In de arresten kwamen de volgende vergoedingen aan bod:
Kennelijk onredelijk ontslag (cao nr. 109): wanneer de ontslagreden geen verband houdt met de geschiktheid of het gedrag van de werknemer of de noodwendigheden van de onderneming én een normale en redelijke werkgever nooit tot dat ontslag zou zijn overgegaan. De vergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag bedraagt 3 tot 17 weken loon.
Misbruik van ontslagrecht: wanneer de werkgever zijn ontslagrecht uitoefent op een wijze die kennelijk de grenzen overschrijdt van wat een normale en redelijke werkgever zou doen. De werknemer kan een vergoeding eisen voor de werkelijk geleden schade.
Vergoeding wegens discriminatie: wanneer een werknemer wordt ontslagen op basis van een beschermd criterium, zoals zijn gezondheidstoestand. De forfaitaire schadevergoeding bedraagt 6 maanden loon.
Beschermingsvergoeding voor personeelsafgevaardigden: personeelsafgevaardigden genieten een bijzondere ontslagbescherming. Wanneer de werkgever de wettelijke ontslagprocedure niet naleeft, kan een beschermingsvergoeding verschuldigd zijn die oploopt tot meerdere jaren loon.
Tot voor kort bestonden in de rechtspraak verschillende opvattingen over de vraag of deze vergoedingen met elkaar konden worden gecumuleerd.
Cass. 12 oktober 2026, S.20.0061.F
Feiten
Een werknemer kreeg verschillende tuchtsancties wegens tekortkomingen op het werk. Hij beloofde beterschap en maakte gedurende de daaropvolgende 3 maanden geen nieuwe fouten. Toch besliste de werkgever hem alsnog te ontslaan op basis van feiten uit het verleden.
Het arbeidshof van Luik kende de werknemer een vergoeding toe van 15 weken loon wegens kennelijk onredelijk ontslag en daarnaast € 5.000 wegens misbruik van ontslagrecht.
Beslissing Hof van Cassatie
Het Hof van Cassatie vernietigde de bijkomende vergoeding wegens misbruik van ontslagrecht.
Wanneer beide vergoedingen gebaseerd zijn op dezelfde feiten en beoordelingen en dezelfde schade herstellen, kunnen ze niet worden gecumuleerd. Een bijkomende vergoeding wegens misbruik van ontslagrecht blijft echter wel mogelijk wanneer de werknemer een afzonderlijke fout en schade kan aantonen.
Het Hof bevestigt bovendien dat bij de beoordeling van een kennelijk onredelijk ontslag rekening kan worden gehouden met de opeenvolging van de feiten. Een werkgever die een werknemer eerst sanctioneert, hem vervolgens maandenlang laat verder werken zonder nieuwe incidenten en hem uiteindelijk toch ontslaat op basis van dezelfde oude feiten, loopt dus het risico dat het ontslag als kennelijk onredelijk wordt beschouwd.
Cass. 12 oktober 2026, S.23.0034.F
Feiten
Een barman werd ontslagen tijdens zijn arbeidsongeschiktheid. Het arbeidshof van Brussel oordeelde dat het ontslag gebaseerd was op zijn gezondheidstoestand en dus discriminerend was.
De werknemer kreeg hiervoor een discriminatievergoeding van 6 maanden loon. Daarnaast kende het arbeidshof hem een vergoeding van 17 weken loon toe wegens kennelijk onredelijk ontslag, aangezien een normale en redelijke werkgever niet tot een discriminerend ontslag zou overgaan.
Beslissing Hof van Cassatie
Het Hof van Cassatie vernietigde de beslissing om beide vergoedingen toe te kennen.
Cao nr. 109 bepaalt immers uitdrukkelijk dat een vergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag niet kan worden gecumuleerd met andere vergoedingen naar aanleiding van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst, behoudens enkele uitzonderingen, zoals de opzeggingsvergoeding.
Cass. 12 oktober 2026, S.25.0025.F
Feiten
Een personeelsafgevaardigde werd in het kader van een herstructurering ontslagen zonder naleving van een bijzondere ontslagprocedure.
Het arbeidshof van Bergen kende de werknemer zowel de bijzondere beschermingsvergoeding als personeelsafgevaardigde als een bijkomende discriminatievergoeding van 6 maanden loon wegens zijn syndicale overtuiging toe.
Beslissing Hof van Cassatie
Ook deze beslissing werd vernietigd.
Volgens het Hof vormt de bijzondere ontslagbescherming van personeelsafgevaardigden een specifieke uitwerking van de bescherming tegen discriminatie op grond van syndicale overtuiging.
De bijzondere beschermingsvergoeding dekt in principe alle materiële en morele schade die voortvloeit uit het ontslag. Bijgevolg vergoedt ze in de regel dezelfde schade als de discriminatievergoeding.
Beide vergoedingen kunnen daarom in principe niet worden gecumuleerd.
Uit de 3 arresten blijkt dat het Hof van Cassatie de mogelijkheden om verschillende beschermingsvergoedingen te cumuleren beperkt.
Het uitgangspunt is dat dezelfde schade niet tweemaal mag worden vergoed, ook niet wanneer de werknemer zich op verschillende juridische grondslagen beroept. Dit betekent echter niet dat verschillende vergoedingen nooit samen kunnen worden toegekend. Wanneer er sprake is van afzonderlijke fouten die verschillende schade veroorzaken, kan een cumulatie onder bepaalde voorwaarden wel mogelijk blijven.
Er zijn 3 vragen van belang om te beoordelen of meerdere vergoedingen kunnen worden gecumuleerd:
Welke schade wordt vergoed?
Gaat het om dezelfde feiten?
Bestaat er een uitdrukkelijk cumulatieverbod?
Het Hof van Cassatie zet een rem op de cumulatie van verschillende beschermingsvergoedingen wanneer ze betrekking hebben op dezelfde schade.
Dit neemt niet weg dat een onrechtmatig ontslag nog steeds aanzienlijke financiële gevolgen kan hebben. Een goed onderbouwd dossier blijft dan ook essentieel.
Bron: Cass. 12 oktober 2026, S.20.0061.F, Cass. 12 oktober 2026, S.23.0034.F en Cass. 12 oktober 2026, S.25.0025.F.
:focal())
:focal())
:focal())
